Standardy GPW

Mikroskop: Nowe standardy GPW

Kolejne kamienie milowe rozwoju compliance w Polsce

Na konferencji “Compliance w działalności spółek: przegląd doświadczeń, nowe inicjatywy”, która odbyła się dn. 9 października br. na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, omawiane były dynamiczne zmiany w obszarze compliance w Polsce.

Standardy GPW odnośnie systemów zarządzania zgodnością i ryzykiem korupcji

Na konferencji zaprezentowane zostały przyjęte przez Giełdę Standardy rekomendowane dla systemu zarządzania zgodnością w zakresie przeciwdziałania korupcji oraz systemu ochrony sygnalistów w spółkach notowanych na rynkach organizowanych przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Przedstawienia Standardów dokonał Marcin Gomoła, wiceprzewodniczący Komitetu ds. Compliance GPW, w ramach którego dokument został wypracowany. Podkreślone zostało, że Standardy pełnić mają funkcję wsparcia i swoistego drogowskazu dla spółek i członków ich organów. Precyzują one i uzupełniają zalecenia Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na GPW, a ich znaczenie materializuje się szczególnie w kontekście proponowanych zmian legislacyjnych – przede wszystkim ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych. Zamysłem twórców Standardów jest, aby stosowanie się do nich pozwalało na wykazanie należytej staranności w organizacji przedsiębiorstwa odnośnie przeciwdziałania ryzykom korupcyjnym i zapewnienia ochrony sygnaliście.

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Marcin Gomoła, wiceprzewodniczący Komitetu ds. Compliance GPW

 

Standardy odnoszą się do następujących grup zagadnień:

  • Kodeks antykorupcyjny
  • Ustanowienie funkcji zarządzania zgodnością w spółce
  • Rekomendacje dotyczące zakazu tworzenia mechanizmów służących finansowaniu korzyści majątkowych i osobistych, w tym z wykorzystaniem majątku przedsiębiorstwa
  • Szkolenia z zakresu zgodności
  • Klauzule do stosowania w umowach
  • Wręczanie i przyjmowanie upominków, sponsoring, darowizny
  • Sygnaliści korporacyjni i postępowanie ze zgłoszeniami o nieprawidłowościach
  • Regularny audyt prawidłowego funkcjonowania systemu antykorupcyjnego
  • Procedura weryfikacji kontrahentów i procedura na wypadek kontroli

Jednocześnie wskazywana jest kompatybilność ze standardami międzynarodowymi, w szczególności z normą ISO 37001 Anti-bribery Management Systems

Przedstawienie Standardów poprzedziło wystąpienie Pani Moniki Gorgoń, Dyrektor Działu Compliance i Ryzyka GPW, która przedstawiła funkcjonowanie systemu zarządzania zgodnością w spółce giełdowej na przykładzie GPW.

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Monika Gorgoń, Dyrektor Działu Compliance i Ryzyka GPW

Zmiany w odpowiedzialności podmiotów zbiorowych – ustawowe zakotwiczenie systemów zarządzania zgodnością

W charakterze gości specjalnych konferencji wystąpili Wiceminister Sprawiedliwości Marcin Warchoł oraz Dyrektor Departamentu Legislacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości Tomasz Darkowski, którzy omawiali projekt ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary.

Projekt przedstawiony został opinii publicznej w maju br., na początku września ukazała się jego zmieniona w wyniku uwzględnienia uwag konsultacyjnych wersja, która najprawdopodobniej jeszcze w październiku trafi pod obrady Rady Ministrów. Jak wskazał Minister Warchoł, nowa ustawa ma być odpowiedzią na obecnie dysfunkcjonalny model odpowiedzialności podmiotów zbiorowych, który opiera się na konieczności uzyskania prejudykatu w postaci skazania osoby fizycznej i ogranicza zakres odpowiedzialności podmiotu zbiorowego wyłącznie do enumeratywnie określonego w ustawie katalogu czynów. Przedstawione zostały liczne przykłady spraw, w których zasadnym wydawało się być stosowanie odpowiedzialności podmiotu zbiorowego, nie miało to jednak miejsca. Podczas gdy w Polsce na gruncie ustawy wydanych zostało przez 16 lat 66 orzeczeń, we Francji w podobnym okresie wydano ich 4100.

Jak wskazał Minister Warchoł, ustawa będzie zasadniczym novum w prawie polskim, doprowadzi bowiem do zakotwiczenia systemów compliance na poziomie ustawowym – i to, co do zasady, dla wszystkich przedsiębiorców z wyłączeniem mikroprzedsiębiorców.

Nie należy przy tym wychodzić z mylnego założenia, że brak w ustawie słowa „compliance” oznacza pominięcie roli systemów zarządzania zgodnością – także w europejskim ustawodawstwie zagranicznym pojęcie to się nie pojawia, występuje jednak konsens co do roli systemów compliance jako działań prewencyjnych mających ograniczać ryzyko wystąpienia nieprawidłowości lub być samodzielną odpowiedzią przedsiębiorcy na fakt ich wykrycia.

4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wiceminister Sprawiedliwości Marcin Warchoł

Zasadnicze zmiany wobec obowiązującego stanu prawnego to:

  • otwarcie katalogu czynów, w związku z którymi podmiot zbiorowy będzie mógł być pociągnięty do odpowiedzialności;
  • likwidacja wymogu uzyskania prejudykatu dla egzekwowania odpowiedzialności podmiotu zbiorowego (dla stosowania ustawy wobec podmiotu zbiorowego nie będzie konieczne uprzednie skazanie osoby fizycznej, co bardzo ułatwi i przyspieszy postępowanie);
  • wprowadzenie kategorii systemu reguł ostrożnościowych (compliance) jako przesłanki wyłączającej odpowiedzialność (ekskulpacja/egzoneracja).

Jak podkreślił Minister Warchoł, charakter reguł ostrożnościowych (compliance) materializować będzie się w trzech płaszczyznach:

  • może uchronić podmiot zbiorowy od odpowiedzialności;
  • może uchronić podmiot zbiorowy od strat;
  • może pomóc w zwolnieniu się od odpowiedzialności także przez osoby fizyczne.

Dyrektor Darkowski zwrócił uwagę, że wrześniowa wersja projektu uwzględnia w szerokim zakresie postulaty zgłaszane w toku konsultacji. Przykładowo, rozszerzono zakres ochrony sygnalisty poprzez wyłącznie stosowania wymogów RODO odnośnie podawania źródła uzyskania informacji.

5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dyrektor Departamentu Legislacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości Tomasz Darkowski

Wskazane zostało również, że przesłanką winy w organizacji jest brak reguł ostrożnościowych, a zaproponowane rozwiązania legislacyjne uznać należy za proporcjonalne: podmiot zbiorowy będzie mógł wykazać, że podejmował odpowiednia działania, aby nie doszło do wystąpienia nieprawidłowości. Fakt posiadania reguł ostrożnościowych (compliance) uwzględniany będzie także w dyrektywach wymiaru kary: jako działania podejmowane przed wystąpieniem nieprawidłowości, ale także sposób reakcji przedsiębiorstwa na fakt ich wykrycia. Ustawa tworzyć ma nowy standard prawidłowej organizacji i zachowania w spółkach.

Ostatnim elementem konferencji była dyskusja panelowa moderowana przez dr. Wojciecha Nagela, honorowego przewodniczącego Komitetu ds. Compliance GPW. Poprzedziło ją wystąpienie Agnieszki Gontarek, przewodniczącej Komitetu Doradczego GPW ds. Dobrych Praktyk nt. bilansu obowiązywania Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na GPW (DPSN) oraz Zasad Ładu Korporacyjnego KNFu.

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dr Wojciech Nagel, honorowy przewodniczący Komitetu ds. Compliance GPW

W dyskusji udział wzięli: Maciej Biały, PKO BP S.A., Marcin Gomoła, T-Mobile Polska S.A., Dr. Bartosz Jagura, Instytut Compliance, Ilona Pieczyńska-Czerny, Komisja Nadzoru Finansowego, Marcin Szczepański, Siemens Polska. Paneliści dyskutowali nt. dotychczasowych doświadczeń w realizacji w spółkach funkcji compliance i wpływu DPSN na podnoszenie świadomości członków organów spółek oraz inwestorów.