UOPZ

Mikroskop: UOPZ

Nowe zasady odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary

Dotychczas odpowiedzialność karna podmiotów zbiorowych w praktyce nie występowała w Polsce. Tę sytuację ma istotnie zmienić planowana nowa ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. Projekt tej ustawy pojawił się w dniu 28 maja 2018 roku na stronach Rządowego Centrum Legislacji.

Główne założenia projektu to:

  • uniezależnienie odpowiedzialności podmiotu zbiorowego od uprzedniego skazania osoby fizycznej i możliwość przypisania odpowiedzialności podmiotu zbiorowego za czyn popełniony w związku z działaniem podmiotu zbiorowego nawet, jeśli nie ustalono sprawcy;UOPZ
  • wprowadzenie odpowiedzialności podmiotu zbiorowego na każde przestępstwo lub przestępstwo skarbowe (obecnie jest to ograniczone do przestępstw wskazanych w ustawie);
  • zwiększenie kar pieniężnych do kwoty 30.000.000 złotych, niezależnie od stosunku wysokości kary do przychodów przedsiębiorcy;
  • wprowadzenie środków ochrony sygnalistów, a także obowiązku przeprowadzania przez podmiot zbiorowy wewnętrznych dochodzeń wyjaśniających nieprawidłowości zgłoszone przez sygnalistów (nieprzeprowadzenie takiego dochodzenia wewnętrznego może skutkować zwiększeniem kary pieniężnej do 60.000.000 złotych);
  • dopuszczenie możliwości dobrowolnego poddania się odpowiedzialności przez podmiot zbiorowy w celu uniknięcia prowadzenia postępowania karnego i uzgodnienia łagodniejszej kary z prokuratorem;
  • nowa ustawa będzie miała zastosowanie również do podmiotów zagranicznych, jeżeli czyn zabroniony będący podstawą odpowiedzialności został popełniony na terytorium Polski, odniósł na nim skutek lub skierowany był przeciwko interesom polskiego obywatela lub osoby prawnej.

Zmiana dotychczasowej ustawy o odpowiedzialności karnej podmiotów zbiorowych była nieunikniona. Na fali głośnych spraw korupcyjnych, które często skutkowały nakładaniem wysokich kar na podmioty zbiorowe przez zagraniczne organy ścigania, wielokrotnie postulowano zmiany do polskiej ustawy, które umożliwiłyby realną odpowiedzialność podmiotów zbiorowych także w Polsce. Polska była zresztą wielokrotnie krytykowana przez organizacje międzynarodowe za nieefektywny system odpowiedzialności karnej podmiotów zbiorowych i w związku z tym zarzucano niewywiązywanie się z zobowiązań międzynarodowych.

Komentarz:

CieminskiDr Marcin Ciemiński

Adwokat kierujący warszawskim zespołem prawa karnego gospodarczego kancelarii Clifford Chance. Jest ekspertem w reprezentowaniu klientów podczas postępowań karnych, prowadzeniu wewnętrznych dochodzeń, w szczególności w sprawach dotyczących korupcji, oszustw i kwestii regulacyjnych, w tym w zakresie FCPA i UK Bribery Act. Posiada także doświadczenie we współpracy z polskimi organami ścigania. Wielokrotnie doradzał na rzecz spółek z różnych sektorów gospodarki w sprawach compliance.

DiehlMonika Diehl

Adwokat w warszawskim zespole prawa karnego gospodarczego kancelarii Clifford Chance. Specjalizuje się w antykorupcyjnych dochodzeniach wewnętrznych i kwestiach compliance. Doradza klientom w postępowaniach karnych z zakresu prawa karnego gospodarczego, przy dochodzeniach wewnętrznych m.in. zakresie FCPA oraz przy międzynarodowych projektach regulacyjnych.

PogorzelskiPaweł Pogorzelski

Adwokat w warszawskim zespole prawa karnego gospodarczego kancelarii Clifford Chance. Specjalizuje się w prowadzeniu wewnętrznych dochodzeń zarówno w Polsce, jak i za granicą, w tym w kwestiach wynikających z FCPA i UK Bribery Act. Reprezentował spółki i osoby fizyczne przed organami ścigania i organami regulacyjnymi. Ponadto doradza klientom w kwestiach regulacyjnych i compliance.